VİDEOPHONE: KONUŞURKEN GÖREBİLMEK
HaberleÅŸme aÄŸları üzerinden ses (voice) olarak iletilen bilginin nasıl ki kalitesi MOS (Mean Opinion Score) ile ölçülürse resim olarak iletim yapmanın kalitesini de çözünürlük (resolution) belirler. Şüphesiz ki faz kayması, gürültü… Vs gibi bir takım bozucu etkenlerde olsa sonuçta resmin kalitesi onun çözünürlüğü ile ilgili bir olaydır ve piksel olarak belirlenir.
Piksel fonksiyonel olarak resmin kaç tane nokta (dot) ile belirlendiğinin bir ölçütüdür. Doğal olarak bir resmi belirleyen nokta sayısı arttıkça resim daha da netleşir azaldıkça bu netlik azalır. Her bir resmi oluşturan bu piksellerin sayısı resmi oluşturan bilginin iletilmesi için gerekli olan (byte) kotası ile fonksiyonel olarak artar. Örneğin bir piksel 8 bitten oluşur ve bu da 1 byte değerine eşittir. O halde 1024X768 piksel dediğimiz bir ekran görüntüsü 1024X768X8 bit = 6.291.456 bit eder. Bu bitlerin 8 adedi 1 byte ettiğine göre bu görüntü için elde edilen byte miktarı 786.432 değerine eşittir. (Not: Videophone standartları ITU G.1070 tavsiyesi ile tanımlanmıştır.)
Yukarıdaki matematiksel hesapların iletişim ortamlarına yansıması hep bu byte-bit miktarının Shannon yaklaşımına göre daha az bir band genişliği kapasitesi kullanılarak resim veya sesin maksimum kalitede nasıl iletilebilir sorusuna aranan cevap olmuştur.
Bu noktada akla gelen ilk çözüm SIKIŞTIRMA (Compression) olmaktadır. Bilgiler iletişim ortamı boyunca sıkıştırılır ve alıcı uçta tekrar açılır (decompression) orijinal görüntü elde edilebilir.
Yukarıdaki tüm matematiksel hesaplamaların endüstriyel telekomünikasyon sistemlerine yansıması kronolojik olarak dünyada nasıl gelişme göstermiştir. Bunu inceleyelim:
1.DÃœNYANIN Ä°LK VÄ°DEOPHONE SÄ°STEMÄ° (1964):
‘Ä°ÅŸittiÄŸin kadar gör’ sloganı ile 1964 yılında baÅŸlamıştır. Ä°ki saniyede bir durgun ‘still’ resim ileten daha önce AT&T tarafından 1956 yılında ‘Picturephone’ adı ile pazara sunulmuÅŸtu. 1964 yılında AT&T ÅŸirketi deneysel olarak ‘Mod1’ adı altında tamamen deneysel olan bir teknolojiyi pazara sunarak Disneyland ile New York Dünya Fuarı arasında ilk görüntülü görüşmeyi gerçekleÅŸtirmiÅŸ oldu. Ancak gönderilen resimlerin çok küçük olması bu teknolojinin kullanıcılar arasında geliÅŸmesini engelleyen en büyük husus olarak ortaya çıktı.
2. DÃœNYANIN Ä°LK VÄ°DEOPHONE SERVÄ°SÄ° (1970):
AT&T ısrarla videophone üzerine giderek Pazar koÅŸullarını zorlamış ve 1970 yılında yaklaşık 1 milyon set satmıştır. ‘Picturephone’ oldukça büyük pahalı ve görüntü olarak rahatsız edici bir model yapısına sahipti ve bundan dolayı servisin AT%T tarafından geri çekilmesi önerildi.
3.Ä°LK MASAÃœSTÃœ VÄ°DEOKONFERANS SÄ°STEMÄ° (1990) ‘sanal toplantılar’
ABD de 1970 li yıllarda ‘resimli telefon-picturephone’ baÅŸarılı olamadı. Ancak 1970 li yıllarda videokonfreans sistemelerinin kullanımı için pazarda 4 ana yeni faktör bu teknolojinin kullanımnı gerekli kılmıştır: Bunlar :
evlere kadar her masaüstünde ekranlı ve sanal uygulamaları yapabilen birer bilgisayarın girerek PC sayılarının hızlı artış göstermesi, video ve fotoğraf uygulamalarının her türlü PC ye bağlanabilen resim yakalama (picture capture) cihazları ile birlikte çok kolay PC ler üzerinde işlenebilmesi, İnternetin sağladığı olanaklar çerçevesinde az maliyetli ses, resim ve video özelliklerinin gerçek zamanlı olarak işlenebilmesi ve son olarak 1996-1998 yılları arasında Ulusalararası seviyede bütün cihazlar arasında uyumluluğun kabul edildiği standartizasyonların kabul edilmesiolmuştur.
Bu geliÅŸim içinde bilgisayar temelli görüntülü telefon sistemlerinin IBM ve PictureTel tarafından 1991 yılında ilk kez denemiÅŸtir. Fakat sistem pahalı bir çözüm olarak pazarda yerini aldı. Bugün dahi videokonferans veya görüntülü telefon uygulamaları için geniÅŸband (ISDN, XDSL …vs) benzeri bir çok eriÅŸim yöntemi gibi ekipmanların kullanılacağını bilmekteyiz.
4.RELATE VIDEOPHONE (1990)
Video telefon uzun süre bir rüya olarak kaldı. Ancak 1990 yılında ilk kez British Telecom (BT) arayan kişinin görüntüsünü görebilen ve aynı zamanda da ses görüşmesi yapılabilen telefon cihazını tasarlayarak pazara sundu. Telefonun teknolojisinin çok iyi olmasına rağmen band genişliği yetersizliğinden resim titrek ve kaymalı olarak ekrandan izlenebiliyordu. Bu cihazlar yaklaşık 500 £ fiyattan oldukça pahalı olarak pazara sunulmuştu.
5.BUGÜNKÜ DURUM:
Görüntülü telefonun öncüsü BT, BT Videophone 1000 cihazı ile BT ye abone olan ve üzerinde Broadband Talk BT yazılımı yüklü cihazlar arasında video iletimi de dâhil 512 Kbps ye kadar band genişliğine sahip tüm kullanıcılarına bu özelliği satmaktadır.
BT Broadband Talk servisini kullanıcıların satın alabilecekleri bir softphone ile veya normal el terminallerinin bağlanacak bir Homehub kablosuz yönlendirici ile sağlamaktadır.
Åžubat 2008 de BT ‘voice continuity’ adıyla kesintisiz ses haberleÅŸmesi yapabilen 5 katmanlı bir servisi hizmete sunmuÅŸtur. 2007 yılında Belçikalı INS Group S.A ÅŸirketini alarak LAN pazarına yönelik IP telefon yatırımlarını bu ülkeye taşımıştır. Ayrıca kablosuz Videophone cihazları dünya pazarında ortalama 200 USD $ civarında
VÄ°DEOPHONE
VİDEOPHONE: KONUŞURKEN GÖREBİLMEK
HaberleÅŸme aÄŸları üzerinden ses (voice) olarak iletilen bilginin nasıl ki kalitesi MOS (Mean Opinion Score) ile ölçülürse resim olarak iletim yapmanın kalitesini de çözünürlük (resolution) belirler. Şüphesiz ki faz kayması, gürültü… Vs gibi bir takım bozucu etkenlerde olsa sonuçta resmin kalitesi onun çözünürlüğü ile ilgili bir olaydır ve piksel olarak belirlenir.
Piksel fonksiyonel olarak resmin kaç tane nokta (dot) ile belirlendiğinin bir ölçütüdür. Doğal olarak bir resmi belirleyen nokta sayısı arttıkça resim daha da netleşir azaldıkça bu netlik azalır. Her bir resmi oluşturan bu piksellerin sayısı resmi oluşturan bilginin iletilmesi için gerekli olan (byte) kotası ile fonksiyonel olarak artar. Örneğin bir piksel 8 bitten oluşur ve bu da 1 byte değerine eşittir. O halde 1024X768 piksel dediğimiz bir ekran görüntüsü 1024X768X8 bit = 6.291.456 bit eder. Bu bitlerin 8 adedi 1 byte ettiğine göre bu görüntü için elde edilen byte miktarı 786.432 değerine eşittir. (Not: Videophone standartları ITU G.1070 tavsiyesi ile tanımlanmıştır.)
Yukarıdaki matematiksel hesapların iletişim ortamlarına yansıması hep bu byte-bit miktarının Shannon yaklaşımına göre daha az bir band genişliği kapasitesi kullanılarak resim veya sesin maksimum kalitede nasıl iletilebilir sorusuna aranan cevap olmuştur.
Bu noktada akla gelen ilk çözüm SIKIŞTIRMA (Compression) olmaktadır. Bilgiler iletişim ortamı boyunca sıkıştırılır ve alıcı uçta tekrar açılır (decompression) orijinal görüntü elde edilebilir.
Yukarıdaki tüm matematiksel hesaplamaların endüstriyel telekomünikasyon sistemlerine yansıması kronolojik olarak dünyada nasıl gelişme göstermiştir. Bunu inceleyelim:
1.DÃœNYANIN Ä°LK VÄ°DEOPHONE SÄ°STEMÄ° (1964):
‘Ä°ÅŸittiÄŸin kadar gör’ sloganı ile 1964 yılında baÅŸlamıştır. Ä°ki saniyede bir durgun ‘still’ resim ileten daha önce AT&T tarafından 1956 yılında ‘Picturephone’ adı ile pazara sunulmuÅŸtu. 1964 yılında AT&T ÅŸirketi deneysel olarak ‘Mod1’ adı altında tamamen deneysel olan bir teknolojiyi pazara sunarak Disneyland ile New York Dünya Fuarı arasında ilk görüntülü görüşmeyi gerçekleÅŸtirmiÅŸ oldu. Ancak gönderilen resimlerin çok küçük olması bu teknolojinin kullanıcılar arasında geliÅŸmesini engelleyen en büyük husus olarak ortaya çıktı.
2. DÃœNYANIN Ä°LK VÄ°DEOPHONE SERVÄ°SÄ° (1970):
AT&T ısrarla videophone üzerine giderek Pazar koÅŸullarını zorlamış ve 1970 yılında yaklaşık 1 milyon set satmıştır. ‘Picturephone’ oldukça büyük pahalı ve görüntü olarak rahatsız edici bir model yapısına sahipti ve bundan dolayı servisin AT%T tarafından geri çekilmesi önerildi.
3.Ä°LK MASAÃœSTÃœ VÄ°DEOKONFERANS SÄ°STEMÄ° (1990) ‘sanal toplantılar’
ABD de 1970 li yıllarda ‘resimli telefon-picturephone’ baÅŸarılı olamadı. Ancak 1970 li yıllarda videokonfreans sistemelerinin kullanımı için pazarda 4 ana yeni faktör bu teknolojinin kullanımnı gerekli kılmıştır: Bunlar :
evlere kadar her masaüstünde ekranlı ve sanal uygulamaları yapabilen birer bilgisayarın girerek PC sayılarının hızlı artış göstermesi, video ve fotoğraf uygulamalarının her türlü PC ye bağlanabilen resim yakalama (picture capture) cihazları ile birlikte çok kolay PC ler üzerinde işlenebilmesi, İnternetin sağladığı olanaklar çerçevesinde az maliyetli ses, resim ve video özelliklerinin gerçek zamanlı olarak işlenebilmesi ve son olarak 1996-1998 yılları arasında Ulusalararası seviyede bütün cihazlar arasında uyumluluğun kabul edildiği standartizasyonların kabul edilmesiolmuştur.
Bu geliÅŸim içinde bilgisayar temelli görüntülü telefon sistemlerinin IBM ve PictureTel tarafından 1991 yılında ilk kez denemiÅŸtir. Fakat sistem pahalı bir çözüm olarak pazarda yerini aldı. Bugün dahi videokonferans veya görüntülü telefon uygulamaları için geniÅŸband (ISDN, XDSL …vs) benzeri bir çok eriÅŸim yöntemi gibi ekipmanların kullanılacağını bilmekteyiz.
4.RELATE VIDEOPHONE (1990)
Video telefon uzun süre bir rüya olarak kaldı. Ancak 1990 yılında ilk kez British Telecom (BT) arayan kişinin görüntüsünü görebilen ve aynı zamanda da ses görüşmesi yapılabilen telefon cihazını tasarlayarak pazara sundu. Telefonun teknolojisinin çok iyi olmasına rağmen band genişliği yetersizliğinden resim titrek ve kaymalı olarak ekrandan izlenebiliyordu. Bu cihazlar yaklaşık 500 £ fiyattan oldukça pahalı olarak pazara sunulmuştu.
5.BUGÜNKÜ DURUM:
Görüntülü telefonun öncüsü BT, BT Videophone 1000 cihazı ile BT ye abone olan ve üzerinde Broadband Talk BT yazılımı yüklü cihazlar arasında video iletimi de dâhil 512 Kbps ye kadar band genişliğine sahip tüm kullanıcılarına bu özelliği satmaktadır.
BT Broadband Talk servisini kullanıcıların satın alabilecekleri bir softphone ile veya normal el terminallerinin bağlanacak bir Homehub kablosuz yönlendirici ile sağlamaktadır.
Åžubat 2008 de BT ‘voice continuity’ adıyla kesintisiz ses haberleÅŸmesi yapabilen 5 katmanlı bir servisi hizmete sunmuÅŸtur. 2007 yılında Belçikalı INS Group S.A ÅŸirketini alarak LAN pazarına yönelik IP telefon yatırımlarını bu ülkeye taşımıştır. Ayrıca kablosuz Videophone cihazları dünya pazarında ortalama 200 USD $ civarında
