H.MÜBAREK ÖZELLEÅžTÄ°RMELERDE KOMÄ°SYON ALMIÅž

GeçtiÄŸimiz sene 25 Ocak’taki devrimle koltuÄŸundan uzaklaÅŸtırılan Hüsnü Mübarek, CumhurbaÅŸkanlığı döneminde iÅŸlediÄŸi suçlar ve yaptığı yolsuzluklarla ilgili olarak Mısır mahkemeleri tarafından müebbet hapse mahkum oldu. Her ne kadar mübarek mahkum olsa da, son dönem CumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinde en yüksek oy alan ve ikinci tura kalmaya hak kazanmış iki kiÅŸiden biri olan Mübarek’in son baÅŸbakanı Ahmet Åžefik, sırtını Mübarek’e dayamış. Devrimi yapan güçlerin kendi aralarındaki anlaÅŸmazlıklardan yararlanan Mübarek yanlısı güçler, halen ülkede önemli sayılabilecek güç merkezlerine hakim durumda.

Mübarek sahip olduÄŸu güç ve elinde tuttuÄŸu devasa servet sayesinde (kimi bu servetin 80 kimiyse 40 milyar dolar civarında olduÄŸunu söylüyor) halen nüfuzlu ve perde arkasından istediÄŸi birçok ÅŸeyi yaptırabiliyor. Ahmed Åžefik’in seçim kampanyasının Mübarek’in bu servetiyle finanse edildiÄŸi de Mısır’dan gelen haberler arasında. 

Peki Mübarek bu serveti nerden elde etti ve hepsinden önemlisi bu servet halen duruyor mu? Gerçekçi tahminler, Mübarek’in servetinin 14 milyar dolar civarında olduÄŸu yönünde. Bu varlığıyla Mübarek, dünyanın en zengin devlet baÅŸkanı olmuÅŸ oluyor. Ancak Mübarek bu serveti nasıl topladı?

“Mübarek’in serveti, iktidarla servetin buluÅŸmasından doÄŸdu”

Almanya’daki Leipzig Üniversitesi Siyaset Bilimi kürsüsünde öÄŸretim üyesi olan Mısır kökenli Ömer Kamil, Mübarek’in servetinin iktidarla paranın buluÅŸmasından doÄŸduÄŸunu söylüyor. Ona göre sadece Mübarek’in oÄŸlu Cemal Mübarek’in varlığı 17 milyar dolar civarında. Kamil, Mübarek ailesinin serveti hakkında doÄŸru ve güvenilir bir bilginin ÅŸu anan kadar mevcut olmamasının bu servetin büyük ölçüde gayrı meÅŸru yollardan edinilmiÅŸ olmasına baÄŸlıyor.

Mısırlı uzman Ahmed Neccar’a göre ise Mübarek’in servetinin kaynağı öncelikle bono ve tahvil satışlarına, ardından ucuz arazilerin önceden satın alma veya el koyma yoluyla mülkiyetlerine geçirilmesine ve son olarak da özelleÅŸtirme projelerinden aldığı komisyonlara dayanıyor. Bu bilgiler çerçevesinde Neccar, 40 milyar dolarlık servetin doÄŸru olabileceÄŸini söylüyor.
1993-1998 yılları arasında iktidarı elinde tutan Nijerya devlet baÅŸkanı Sani Apatcha’nin bu süre zarfında 6 milyar dolar servet oluÅŸturduÄŸu söyleniyor. Mübarek’in çok daha uzun süre iktidarda kaldığı düÅŸünülürse oluÅŸturduÄŸu servetin 40 milyar dolar civarında olduÄŸu bilgisinin doÄŸru olma ihtimali yüksek görünüyor.

Arazileri ucuza kapattı, borsada manipülasyon yaptı

Mübarek ailesi, devletin kendisine saÄŸladığı bütün imkanları kullanarak uzun vadede deÄŸerlenecek arazileri öngörebiliyor ve bu sayede milyarlarca dolar kazanabiliyordu. Bunun en çarpıcı örneÄŸini, daha önce çölken, bilahare Mısır’ın finans merkezine dönüÅŸen Ä°smailiye kentinde zamanında ucuza alınan araziler oluÅŸturuyor.

Mübarek’in oÄŸlu Cemal o dönemde borcunu ödeyemeyen Mısır’ın hisselerini uluslararası piyasada deÄŸerinin sadece %35’ine satın almış. Babasının nüfuzunu kullanan Cemal, ÅŸu anda ucuza aldığı o hisse senetlerinin üzerinde yükselen servete sahip durumda.

Mübarek’in zenginliÄŸinin bir bölümünün Ä°sviçre Bankası olan UPS’de bulunduÄŸu söyleniyor, her ne kadar banka bunu yalanlasa da uzmanlar, Mübarek ailesinin servetinin büyük bir bölümünün Ä°sviçre bankalarında bulunduÄŸundan emin. Ä°sviçre Merkez Bankası’nın 2009 yılında yaptığı açıklamaya göre Mısır vatandaÅŸlarının Ä°sviçre bankalarında bulunan paralarının toplamı 3.8 milyar dolar. Ancak Merkez bankası konuyla ilgili ayrıntılı bilgi vermeye yanaÅŸmıyor.

Paraların bir kısmı Ä°ngiltere’de

Bir baÅŸka önemli bilgi ise Mübarek’in çocukları ve eÅŸi Suzan Mübarek’in Ä°ngiliz vatandaşı olmaları nedeniyle paraların bir kısmının Ä°ngiltere’de bulunduÄŸu.

Mısır Yüksek Askeri Konseyi geçtiÄŸimiz yıl aldığı bir kararla Mübarek’in servetini araÅŸtırmak için bir kurul oluÅŸturulmasını istemiÅŸti. Guardian gazetesi de geçen sene yayınladığı bir haberde Mübarek ailesinin servetinin 70 milyar dolar civarında olduÄŸunu, bu servetin Ä°sviçre ve Ä°ngiliz Bankalarıyla, bu ülkelerdeki otel ve emlaklarda baÄŸlı olduÄŸunu açıklamıştı.

Hüsnü Mübarek’in kasası olarak bilenen ve Mısır devriminden sonra Ä°spanya’da yakalanarak mahkemeye çıkartılan Hüseyin Salim ise Mısır’da yayınlanan Roza Yusuf adlı gazeteye yaptığı açıklamada Mübarek’in ülke içindeki servetinin 4 milyar dolar yurt dışındaki servetinin ise 12 milyar dolar civarında olduÄŸunu söyledi.

Mısır’da Mübarek dönemiyle ilgili yargıya intikal eden davalar:

• 2010 Yılında döneminde Ä°skan Bakanı Ä°brahim Süleyman’ın 30 iÅŸ adamından toplam 20 milyon Mısır Cüneyhi (yaklaşık 7 milyon dolar) rüÅŸvet alması

• 2010 Mayısında Mısır parlamentosunda elektrik ve gazla ilgili olarak yapılan 80 Milyar Cüney (yaklaşık 13 milyar dolarlık) yolsuzluk suçlamaları, Mısır Parlamentosunda çoÄŸunluÄŸunu dönemin iktidar partisi Ulusal Parti’den milletvekillerinin oylarıyla düÅŸürüldü.

• Mayıs 2010’da hükümetin yaptığı yolsuzluklar nedeniyle devlet hazinesinde meydana gelen toplam kayıp 39 milyar Cüneyh (yaklaşık 6.5 milyar dolar)

ÖzelleÅŸtirmeden kaynaklanan yolsuzluklar

• 2004 yılının Aralık ayında Mısır, Ä°srail’le Mısır ürünlerinin Amerikan pazarına gümrüksüz girmesini saÄŸlayan bir protokol imzaladı. 1993 Eylülü’nde ise Mısır hükümetinin özelleÅŸtirme projelerini hızlandırması için Mısır’la Amerika arasında özelleÅŸtirme projesi anlaÅŸması imzalandı. Bu iki anlaÅŸma, hukukçulara göre Mısır’ın ekonomik alandaki bağımsızlığının ihlali anlamına geliyor. ÖzelleÅŸtirme politikaları, sosyal deÄŸerlendirmeler göz önünde bulundurulmaksızın yapılıyor.

• 7 Mayıs 2011’de mahkeme kararıyla Ömer Efendi Åžirketi’nin özelleÅŸtirilmesinin, 15 Aralık 2011’de ise Nil adlı Pamuk Çırçır Åžirketi’nin özelleÅŸtirilmelerinin iptal edilmesine raÄŸmen bu iki ÅŸirkette yapılan yolsuzluklarla ilgili hiçbir bilginin kamuoyuyla paylaşılmaması.

• Yapılan özelleÅŸtirmelerde kaybedenler iÅŸçiler oldu. ÖzelleÅŸtirmeyle birlikte birçok iÅŸçi iÅŸsiz kaldı. Ä°ÅŸsiz kalan iÅŸçi sayısının 1.5 milyon civarında olduÄŸu tahmin ediliyor.