Türkiye özelleÅŸtirme furyası AKP hükümetinin iÅŸ başına geldiÄŸi 2002 yılıyla birlikte iyice hızlandı. KÄ°T’lerin (Kamu Ä°ktisadi TeÅŸebbüsleri) özelleÅŸtirme kapsamında satılmaları sonucunda elde edilen gelirin nerelerde kullanıldığı ise sürekli tartışma konusu oldu. Resmi verilere göre 1986-2011 yılları arasında satılan 199 kuruluÅŸtan elde edilen gelir, Türkiye’nin hiçbir yarasına merhem olmadı. Devlete ait olan onca kuruluÅŸ yok pahasına elden çıkarıldığı halde yapılan harcamalardan sonra devletin kasasında hiçbir gelir kalmadı. ÖzelleÅŸtirme Ä°daresi BaÅŸkanlığı (ÖÄ°B) verilerine göre, 1986–2011 yılları arasında 199 kuruluÅŸ satıldı. Bu kuruluÅŸlardan 188’inde kamunun hiç payı kalmadı. Satışlardan 43,1 milyar dolar gelir elde edilirken, bu tutarın yaklaşık 10 milyar doları vadesi gelmediÄŸi için tahsil edilmedi. Satılan iÅŸletmelerin dağıttığı kar payı vb. kalemlerden ayrıca 5,6 milyar dolar gelir elde edildi ve 9,4 milyar dolar tutarında borç alındı.

47,4 milyar dolar nakit girdi

ÖÄ°B’na 25 yıllık süre içinde 47,4 milyar dolar tutarında nakit giriÅŸi oldu. Bunun 46,2 milyar dolar’ı kullanıldı. AKP hükümetinin iÅŸbaşına geldiÄŸi 2002 yılı öncesindeki 16 yıllık dönemde 8 milyar dolar özelleÅŸtirme yapılırken 2002-2011 yılları arasındaki AKP döneminde ise 35,1 milyar dolar tutarında özelleÅŸtirme yapıldı. DiÄŸer kalemlerden elde edilen gelirler de eklendiÄŸinde AKP’nin iktidar olduÄŸu 9 yıllık süreçte 39 milyar dolar kaynak kullandığı ortaya çıkmaktadır. Bu tutar toplam özelleÅŸtirme kaynaklarının yüzde 82’sidir. 25 yılda devlete ait 199 kuruluÅŸ satıldı ve karşılığında, 2011 yılındaki 4,5 aylık enerji ithalatını ödeyebilecek bir kaynak saÄŸlanabildi. Bu durum Türkiye neden özelleÅŸtirme yapıyor sorusunu tekrar gündeme getirdi.

Gelirin çoÄŸu satılan kuruluÅŸlara harcandı

ÖzelleÅŸtirmeden saÄŸlanan kaynakların 22,3 milyar dolar’ı iç ve dış borç ödemeleri için Hazine'ye aktarıldı. 12,7 milyar dolar, özelleÅŸtirme kapsamındaki kuruluÅŸların mali yapılarının güçlendirilmesi, borçlarının ödenmesi, iÅŸ kaybı tazminatları ile emeklilik primi ödemeleri ve reklâm giderlerine harcandı. 11 milyar dolar ise özelleÅŸtirmenin diÄŸer süreçlerinde; bono ve tahvil gibi ödemelerde kullanıldı. Bu rakamları yüzdeye vuracak olursak; elde edilen kaynakların yüzde 48’i borç ödemelerinde, yüzde 52’si ise özelleÅŸtirilen kurumların mali yapılarının düzeltilmesi ve özelleÅŸtirmeye hazırlanmasında kullanıldı.

 YENÄ° MESAJ – ORHAN DEDE