DİKKAT... DİKKAT... DERNEĞİMİZDEN ÖDÜLLÜ MAKALE YARIŞMASI....
 
ÜLKEMİZDE ÖZELLEŞTiRMELERİN İ.K. BOYUTUÜLKEMİZDE ÖZELLEŞTiRMELERİN İ.K. BOYUTU

Tarih: 2013-02-04

Türk Telekom’a yıllarını vermiş, aktif çalışma yaşamında arkadaşlarına yaptığı katkılar ile yetinmemiş, içimizden biri, Emekli İnsan Kaynaklari Müdürü Fuat Önderoğlu kaldığı yerden yol göstermeye devam ediyor. Sayın Önderoğlu’nun turk.internet.com sitesinde yazmış olduğu “Ülkemizde Özelleştirmelerin İnsan Kaynakları Boyutu” başlıklı yazısını bilgilerinize sunuyoruz.

Özelleştirmenin ve bu personel hareketlerinin üzerinden geçen 7 yılın sonunda Türk Telekom İnsan Kaynakları yapısının nereden nereye geldiğine, ayrılan personelin ne durumda olduğuna dair bir inceleme, tez ya da araştırma HENÜZ göremedim. Yakından bildiğim ve takip ettiğim bu konuyu, gelecekte özelleştirilme ihtimali olan diğer Kurum ve Kuruluşlar için, hem devlete, hem bu kurumların yöneticilerine, hem de personeline ışık tutacağı inancıyla birkaç yazı yazmaya karar verdim.

Bu hafta turk-internet.com'da yayınlanan Özelleştirilen Kurumlardan Yapılan Personel Nakilleri Tehdit Unsuru mudur? başlıklı makale, çoktandır yapmayı düşündüğüm bir analizi yeniden aklıma düşürdü; Maalesef akademik çevrelerde yapıldığını henüz görmediğimiz "Özelleştirmelerin İnsan Boyutu" analizi.

Türk-internet.com okuyucuları beni 2005 sonu – 2006 başında Türk Telekom’un özelleştirilmesi sürecinde “Özelleştirme ve İnsan Kaynakları“ konularında "Hakan Yerlikaya" mahlas adıyla yazdığım yazılarla hatırlarlar[1]. O günlerde Türk Telekom’un özelleşmesi öncesinde sayıları 72.000'nin üzerinde olan olan personelin, özelleştirilen şirkette yerleri olup olmadığını düşündükleri, buna karşın sorularına, kaygı ve beklentilerine hiçbir makam ve organdan cevap alamaz oldukları çılgın bir dönemden geçiliyordu.

Kısaca hatırlayalım;

Gitmek mi Zor, Kalmak mı Zor?

Özelleşen Türk Telekom'a geçmek ya da devlet memurluğunda kalmak şeklinde seçeneği olan çalışanların bu karar için süresi bir hayli dardı. Ancak herkesin hayatında büyük bir değişim yaratacak olan bu karar için belirsizlik vardı. Ya devlet memurluğundan vazgeçip, özel bir şirketin çalışanı olmayı deneyeceklerdi, ya da devlet memuru olarak kalacak ama alıştıkları şirketin dışında, belki ihtisasları da olmayan bir konuda çalışmayı göze alacaklardı (başta bahsettiğim yazı bu konuyu işliyor zaten[2]).

Bir yandan da, bu çok yüksek sayıdaki çalışanın büyük oranda devlete dönmesi tehlikesi vardı. Tehlike diyoruz; çünkü ya Türk Telekom'un içi boşalmış yani çalışacak adam kalmamış olacaktı, ya da elemanların devlete dönmesiyle birlikte özelleştirmeyle kurtulmak istenen çalışan yükü aynen devam ediyor olacaktı.

İşte böyle bir ortamda, özelleştirmenin hemen sonrasında sayıları 54.000'e inen çalışanlar, bu karmaşık suale cevap bulmak için çaresizce etrafa başvuruyorlardı. Hatta devlet memurluğuna dönme hakkı olmayan sözleşmeliler bile durumu anlamaya çalışıyor ve soru gönderiyorlardı.

Bu boşluğu gören ve bir yazısında çalışanların durumunun ne olacağını soran, turk.internet.com’un sahibi Füsun Sarp Nebil’in teşviki ile, hiç kimseden ve hiçbir karşılık beklemeden “Özelleştirme sonrasında personele ne olacağı” konularına açıklık getirmeye çalıştım, turk-internet.com'a soru gönderen çok sayıda kişinin özel durumu çerçevesinde, farklı statüdeki Türk Telekom elemanlarına yol göstermeye çalıştım.

Yazılarımız kamuoyunun ve personelin çok yoğun bir ilgisi ile karşılaştı. Çünkü sözleşmeliden, hükümlüye, özürlüye kadar farklı statüdeki kişilere, detaylı yazılarımızla yol gösterdik ve hepsi bir dosyayı doldurdu[1]. Bu yazıların sayesinde, pek çok Türk Telekom çalışanının önünü daha iyi görebildiğini, o günlerde kendi durumu hakkında hiçbir yerden cevap ve öneri alamayan personele, turk.internet.com'un, bir nevi ücretsiz, gönüllü danışmanlık görevi üstlenmiş olduğuna inanıyorum.

Özelleştirmenin İnsan Boyutu Öncesinde ya da Sonrasında Hala İncelenmedi

Özelleştirmenin ve bu personel hareketlerinin üzerinden geçen 7 yılın sonunda Türk Telekom İnsan Kaynakları yapısının nereden nereye geldiğine, ayrılan personelin ne durumda olduğuna dair bir inceleme, tez ya da araştırma HENÜZ göremedim. Yakından bildiğim ve takip ettiğim bu konuyu, gelecekte özelleştirilme ihtimali olan diğer Kurum ve Kuruluşlar için, hem devlete, hem bu kurumların yöneticilerine, hem de personeline ışık tutacağı inancıyla birkaç yazı yazmaya karar verdim.

Dilerim bu yazılar, özelleşen, özelleştirilecek olan kurumların yönetici ve çalışanları ve devlet yönetimine ve de bu kurumlardan özelleştirme sonucunda diğer kurumlara nakledilen kurumların yöneticilerine ışık tutar.

Çalıştığım dönemde ve sonrasında, çok arzu ettiğim halde, bu tecrübemden yararlanılmadığını düşünüyorum. Gerçi kendi bölgemde, kendi bölge müdürümün ilgisi ve desteğine mazhar oldum ama bu tecrübemi, yazılarımı mahlas isimle bile gördüğü halde, “bunu yazsa yazsa Fuat Bey ya da Ali Ölçer yazmıştır” diyenlerin de düşündüğü tarzda değerlendirmek isterdim ve bundan da büyük bir mutluluk duyardım. Bugün de bilgimi değerlendirmek istiyorum.

Özellikle son geçtiğimiz günlerde Karayolları Genel Müdürlüğünün kamuoyuna yansıyan 2012 – 2016 yıllarına ilişkin olarak hazırladığı Stratejik Planda yer alan ““Özelleştirilen kurumlardan yapılan personel nakilleri” bir tehdit unsuru olarak değerlendirilmiştir." şeklindeki değerlendirmeleri bu konuların önemini bir kat daha artırmıştır diye düşünüyorum ve bu olay bazı yazıları yazma yönünde beni teşvik etmiştir.

O günlerin üzerinde yaklaşık 7 yıldan fazla bir zaman geçti. Tabiri caiz ise köprünün altından çok sular geldi geçti. Türk Telekom çalışanlarının sayısı bugünlerde 23.000‘lere inerken, başlangıçta 72.000’in üzerinde olan eski Telekomcuların sayısı 15.000'nin de altına indi. Yeni katılan personelin oranı ise % 30’u çoktan aştı.

Başlangıçta 72.000 den fazla olan Türk Telekom çalışanları bu gün 15.000’in altına indiği dikkate alındığında, gördüğüm kadarıyla bu gün şirkette kalan personelin oranı, özelleştirmenin başlangıcındakine nazaran ancak % 20’si düzeyindedir. Eski çalışanların % 80’i ya başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmiş veya uygulanan teşvik ve içinde önemli ölçüde yer alan zorlamalarla emekli ve istifa gibi sebeplerle şirketle bağlarını koparmışlar veya koparmak zorunda kalmışlardır.

Özelleştirme Konusu 1984'lerde Başladı, Ancak 2005'de Gerçekleşti

Şimdi bu noktada biraz gerilere gidip Türkiye’de Türk Telekom’un özelleştirilmesine kadar sürece bir göz atalım. Bilindiği üzere Türk Telekom’un özelleştirilmesinin istendiği, rahmetli Turgut Özal’ın döneminde 1980'lerde dillendirilmeye başlanmış, Tansu Çiller’in Başbakanlığı döneminde ise zirveye çıkmış olmasına ve bu arada bir çok hükümetler kurulmasına ve hepsinde de özelleştirme konusunda (Özellikle koalisyon dönemleri dahil) ortak irade olmasına karşın, özelleştirme ancak 2005 yılında AKP iktidaru döneminde gerçekleşebilmiştir.

Özelleştirme neden bu kadar uzun zaman aldı ve neden 1980’lerin sonunda başlayan özelleştirme yönündeki irade neden ta 2000’li yılların ortasında gerçekleşebildi?

Ayrıca başta Türk Telekom olmak üzere ülkemizde bir çok kuruluş ve varlığın özelleşmesi ile bu günlere gelinen süreçte gerçekte özelleştirme gerekli miydi?

Bu soruların cevapları, kişilerin siyasi yaklaşımlarına göre farklılık arz etse de, çoğunluk özelleştirmenin gerekli olduğu yönünde düşünce sahibi olduğunu düşünüyorum. Fakat özelleştirme konusunda özelleştirmenin gerekli mi, gereksiz mi olduğu konusunda uzun tartışmalara girmek istememekle birlikte bazı ana hatlarına değinmek isterim.

Öncelikle 25 Ocak 2013 tarihinde Füsun Nebil’in tespitlerinde[3] yer aldığı üzere; “Pek çoğu Atatürk zamanında kurulmuş olan devlet şirketleri (KİT - Kamu İktisadi Kurumları), özelleştirme öncesinde (sonrasında da benzer eleştiriler var gerçi), hemen her hükümet zamanında siyasi kadrolara iş olanağı sağlamak için kullanıldığı" yönündeki görüşlerine katılmamak mümkün değildir. Ayrıca; KİT’lerin önündeki tek sorun bu da değildi. Bunlara bahse konu yazıda epeyce açıklık getirildiği için tekrar üzerinde durmak istemiyorum.

Bu noktadan bakıldığında “Özelleştirme gerekli miydi?“ derseniz bir çok olumsuz sonuçlarına ve bazılarının tersini düşündüğünü bilmeme rağmen, cevabım yine “Evet”tir. Ancak, özelleştirme sonucunda yapılan uygulamalar konusunda pek çok konuda son derece ağır eleştirilerim olacaktır.

Çünkü Devlet 20 yıla yakın bir süre özelleşmesi planlanan ve tartışılan Türk Telekom'da ve diğer devlet kurumlarında, bazıları "özel ihtisas" sahibi olan personel için özel bir planlama ya da analiz yapmış gözükmüyor. Gerçekleştirilen tek hareket; özelleştirme sonrasında devlete dönüşleri engellemek için sözleşmeli statüsünü getirmekti. Yüksek maaş verilerek personelin bir kısmı bu statüye teşvik edilmişti.

Yani özelleştirme bir nevi insan öğütme aracı olarak kullanıldı ya da kullanılıyor. Öncesinde politik amaçlarla kadroları doldurmak ne kadar yanlışsa, sonrasındaki politikasız-plansız ya da hala politik insan kaynakları operasyonları da o derece yanlış.

Bunu ortaya koymak zorundayız. Başta da söylediğim gibi, en azından bundan sonrasında özelleşecek kurumlar açısından.

İnsan kaynakları konusunda özelleştirme öncesinde uygulanacak bir politika-strateji geliştirilmesi gerekir. Bu özelleştirilecek firmadan önce devletin sorumluluğudur.

Gelecek hafta görüşmek dileğiyle,

http://[1] Özelleştirilen Türk Telekom'da İnsan Kaynakları

http://[2] Özelleştirilen Kurumlardan Yapılan Personel Nakilleri Tehdit Unsuru mudur?

 

http://www.turk.internet.com/portal/yazigoster.php?yaziid=40921

 

Bu Haber 1844 defa okunmuştur.
ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜ DE YABANCILAR
ÖZELLEŞTİRME SEKTÖRÜ (!) İYİYE G
TELEKOM´DAN GİTME ZAMANI
VARLIK FONU’NA BÜYÜK DEVİR
KÂR EDEN ŞİRKETİ SATTILAR
ÖZELLEŞTİRMENİN YENİ BAŞKANI: AH
ÖZELLEŞTİRME SAHTEKARLARINA MAHK
TP ÖZELLEŞTİRİLDİ
ÖZELLEŞTİRME POLİTİKASI AGRESİFL
ŞEKER STRATEJİK AMA TELEKOM DEĞ
ÖZELLEŞTİRME TORBADAN ÇIKARILDI!
SAADET´TEN ÖZELLEŞTİRME TEPKİSİ
ÖZELLEŞTİRME TORBASI GELİYOR…
195 KURULUŞTA KAMU PAYI KALMADI
MİLLİ PİYANGO NEDEN HALKA ARZ ED
RUSYA´DA ÖZELLEŞTİRME KARŞ
MAHKEME KARARINA RAĞMEN !!!
KAMU-SEN GENEL BAŞKANI KONCUK AÇ
DEVLETLEŞTİRME Mİ BAŞLIYOR?
HAZİNE´YE ÖZELLEŞTİRMEDEN
BU KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
 
  Copyright © 2006-2011 Telekomcular Dernegi
Web sitesinde yer alan yazi,resim ve materyaller izinsiz kullanilamaz,kopyalanamaz!