Türkiye’de 186 bin 698 kiÅŸi maden ocaklarında ter döküyor. ÖzelleÅŸtirmelerden sonra iÅŸ kazaları artarken, maaÅŸlar azaldı. TaÅŸeronlaÅŸma ciddi boyutlara ulaÅŸtı.

So­ma­’da 238 iÅŸ­çi­nin ölü­mü ile so­nuç­la­nan ma­den ka­za­sın­dan son­ra, Sos­yal Gü­ven­lik Ku­ru­mu BaÅŸ­kan Yar­dım­cı­sı Mus­ta­fa Ku­ru­ca­’nın Sözcü gazetesinden Sayime BaÅŸçı’ya yap­tı­ÄŸÄ± açık­la­ma ile ma­den iÅŸ­çi­si­nin zor­lu ha­yat ÅŸart­la­rı­nı da göz­ler önü­ne ser­di.

SGK BaÅŸ­kan Yar­dım­cı­sı Mus­ta­fa Ku­ru­ca: “Bu iÅŸ ka­za­sı ola­yı­dır. Ha­ya­tı­nı kay­be­den­le­rin eÅŸ ve ço­cuk­la­rı­na ölüm ge­li­ri ola­rak 1000 li­ra­ya ya­kın ay­lık baÄŸ­la­na­ca­k” açık­la­ma­sı­nı ya­par­ken, bü­yük ço­ÄŸun­lu­ÄŸu sen­di­ka­sız ola­rak ça­lı­ÅŸan ma­den iÅŸ­çi­le­ri ise gü­nün 8 sa­ati­ni 1200 TL için ye­rin al­tın­da ge­çi­ri­yor.

Tür­ki­ye­’de 186 bin 698 ki­ÅŸi ma­den ocak­la­rın­da ter dö­kü­yor. Bun­la­rın sa­de­ce 38 bin 491’i sen­di­ka­lı ola­rak ça­lı­ÅŸÄ±r­ken, 148 bin 198 iÅŸ­çi sen­di­ka­sız ve iÅŸ gü­ven­ce­sin­den yok­sun ça­lı­ÅŸÄ±­yor. Bu alan­da Zon­gul­da­k’­ta ör­güt­lü Ge­nel Ma­den Ä°ÅŸ­çi­le­ri Sen­di­ka­sı ve Tür­ki­ye Ma­den Ä°ÅŸ­çi­le­ri Sen­di­ka­sı fa­ali­yet gös­te­ri­yor.

Tür­ki­ye, 1942 yı­lın­dan bu ya­na ma­den­ler­de 3 bin­den faz­la iÅŸ­çi­si­ni kay­bet­ti. Bu iÅŸ ka­za­la­rı­nın ana ne­de­ni gü­ven­lik açı­ÄŸÄ± olur­ken, So­ma­’da­ki ka­za için de ben­zer tah­min­ler ya­pı­lı­yor.

Ka­za­nın mey­da­na gel­di­ÄŸi So­ma­’da sen­di­ka ol­ma­sı­na raÄŸ­men,ça­lış­ma ko­ÅŸu­la­rı çok faz­la de­ÄŸiÅŸ­mi­yor. Tür­ki­ye Ma­den Ä°ÅŸ Sen­di­ka­sı BaÅŸ­ka­nı Nu­ret­tin Ak­çul, sen­di­ka ola­rak So­ma­’da ta­ma­men ör­güt­lü ol­duk­la­rı­nı ve bu­gü­ne ka­dar iÅŸ­çi gü­ven­li­ÄŸi ile il­gi­li tüm ön­lem­le­rin alın­dı­ÄŸÄ±­na dik­kat çek­ti.

“Mut­la­ka bir ku­sur va­r”

Ä°ÅŸ­çi­le­rin bu ma­den­de 1200 TL’­lik gi­riÅŸ üc­ret­le ça­lış­tı­ÄŸÄ±­nı an­la­tan Ak­çul, “As­lında, ge­nel ola­rak iÅŸ saÄŸ­lı­ÄŸÄ± ve gü­ven­li­ÄŸi an­la­mın­da sen­di­ka­nın gö­ze­ti­min­de olan bir yer ama bu olay­da ih­mal ol­ma­dı­ÄŸÄ± an­la­mı­na gel­mi­yor. Bu­ra­da ta­ÅŸe­ron yok. Her­kes si­gor­ta­lı. Yer al­tı­nda her­ke­sin gaz mas­ke­si var. An­cak tüm bu ön­lem­le­re raÄŸ­men mut­la­ka ki; bir ek­sik ka­çır­ma var. Ola­yın ke­sin­lik­le bir ha­ta ve ku­sur­dan kay­nak­lı ol­du­ÄŸu­nu dü­ÅŸü­nü­yo­ruz. Tra­fo pat­la­ma­sı bu­nu gös­te­ri­yo­r” açık­la­ma­sı­nı yap­tı.

Özelde maaÅŸlar çok düÅŸük

TÜRKÄ°YE Maden Ä°ÅŸ Sendikası Ege Åžube BaÅŸkanı Tamer Küçükgencay, sendika bünyesinde 38 bin iÅŸçinin yer aldığını belirtti. Sektörde çalışan sayısının 186 bin olduÄŸu düÅŸünüldüÄŸünde, iÅŸçilerin güvencesiz bir ÅŸekilde çalıştığını kaydeden Küçükgencay, ÅŸöyle devam etti: “TaÅŸeron sistemini biliyoruz. Kamu’da çalışan maden iÅŸçisi özel sektörde çalışan maden iÅŸçisine göre yüzde 30 daha fazla ücret alıyor. Yüzyılın felaketinden bahsediyoruz. Tüm iÅŸçi hakları toplu bir ÅŸekilde masaya yatırılmalı. Biz ocaklarda özelleÅŸtirmeye karşıyız.”

Ölümler yüzde 40 arttı

MADEN ocaklarındaki kazalara bakıldığında özellikle 2002’den sonra ölüm sayısında ciddi bir artış dikkat çekiyor. Devrimci Ä°ÅŸçi Sendikaları Konfederasyonu (DÄ°SK) BaÅŸkanı Kani Beko, “Kaza dedikleri göz göre göre gelen bir katliamdır!” ifadelerini kullanarak, özelleÅŸtirme sonrası artan ölümlere dikkat çekti. Beko, maden kazalarında özelleÅŸtirmelerin baÅŸladığı 2002 yılında 2011’e oranla yüzde 40 arttığını açıkladı. Beko, aynı zamanda madenlerdeki taÅŸeronlaÅŸmaya dikkat çekti.