DİKKAT... DİKKAT... DERNEĞİMİZDEN ÖDÜLLÜ MAKALE YARIŞMASI....
 
POSTANE İŞGALLERİ (I)POSTANE İŞGALLERİ (I)

Tarih: 2015-04-07

“Gönüllere fedailik dolmalı,

Bağırmalı ya adalet, ya ölüm.”*  

Her türlü hak arama eylem ve etkinliklerinin, protesto gösterilerinin pek çoğunun başlangıç ya da bitiş noktası PTT önleri olmaktadır. Peki, niye böyledir diye hiç düşündünüz mü? Postanelerimizi bu kadar önemli kılan nedir ve bu durum ne zamandan beri adet olmuştur?

 İşte bu sorunun doğru cevabını bulmak amacı ile tarihte biraz geriye gidince bakın neler olmuş hep birlikte görelim. Bunun için önce Postanelerin kuruluş ve gelişim tarihine kısaca bakmakta yarar var.                                           

“Ülkemizde ilk Posta Teşkilatı, Tanzimat Fermanı ile yaşanan gelişmelerin sonucu olarak Osmanlı Devletinin tüm halkının ve yabancıların posta ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla 23 Ekim 1840 tarihinde kurulmuştur. İlk Postahane ise İstanbul`da Yeni Camii avlusunda Postahane-i Amire adı ile açılmıştır.”

Peki, neden burada kurulmuştu, yer seçiminde ne etkili olmuştu dersiniz?

 “Burasının postane olarak seçilmesinin sebebi şehrin ortasında bulunması, ticaret merkezlerine ve sahile yakın olmasıydı. Çünkü postanın ticaretle yakın ilgisi vardı ve deniz postacılığı içinde sahile yakın bir yer seçilmesi gerekiyordu. Ayrıca bütün İstanbul’da bir merkezin açılacak olması dolayısı ile en işlek yerde olması arzu edilmişti. Daha sonra vilâyet merkezlerinden başlamak üzere postahaneler yaygınlaştırılmıştır.”

Yeni açılan bu Posta Merkezlerinde hangi hizmetler veriliyordu acaba?

“ Başlangıçta mektup, gazete gibi haberleşme maddelerinin kabulü ile başlayan posta hizmetine, kısa sürede para ve hafif eşya kabulü de katılmıştır. 1843 yılında telgrafın icadını müteakip ülkemizde de telgraf hizmeti başlamış ve bu hizmeti disipline etmek üzere 1855 yılında ayrı bir Telgraf Müdürlüğü kurulmuştur.”**

Açılacağı yerler için bu kadar özen gösterilen postaneler’in nasıl bir mekânda hizmet vereceği de belirli kurallara bağlanmıştı.

“İlk dönemde İstanbul’un dışında taşrada açılacak postaneler için belirli standartlar belirlenmişti. Buna göre öncelikle postanenin giriş kapısının üzerine “postane” yazılacaktı. Postane şehir merkezinde olacak ve posta görevlisinin çalışacağı bölüm ile postaneye bir posta maddesini göndermek ya da almak için gelenlerin arasında bir kapı veya pencere bulunacaktı. Dış kısımda bulunan gönderici veya alıcılarla müdür bu kapı vasıtası ile temas kuracaktı. İlk dönem postaneleri hizmetin yapılabileceği basit yapılardı. Bu özelliklere sahip bir oda varsa hemen postane yapılır, yoksa kiralanırdı.”

Posta merkezlerinde verilen hizmetlerin içerisinde telgraf hizmetinin yeri ise çok ayrıcalıklıydı.

“Devletin genel telgrafçılık siyasetinde ise askeri haberleşme kadar önemli diğer bazı konular da vardı. Buna göre telgraf tesisleri, ülke içi ve Avrupa`yla haberleşme amacıyla kurulacaktı. Böylece halkın ve özellikle de tüccarın haberleşmesine olanak verilecek, merkezi yönetim güç kazanacak ve idareye gelir sağlanacaktı.”

Bu bilgilendirmelerden sonra gelelim yazımızın asıl konusuna. PTT önlerinde basın açıklamalarını, içerde telgraf çekmeleri anladık ta bu işgaller nereden çıktı? Hangi sebeplerle bu eylemler gerçekleştirilmiş ve neler yaşanmış?

Bunun için yakın tarihimizdeki halk isyanlarına bakmakta yarar var. Burada bu isyanların nedenlerine kısaca değineceğiz. Ancak isyanın bütün gelişim aşamalarını ve sonuçlarını detaylıca değerlendirmek bizim yazımızın ana konusu olmadığı için sadece‘Postane İşgalleri’ boyutuyla ele almaya çalışacağız.

İsyanların nedeninin genellikle valilerin keyfi yönetimi, ağır vergiler ve yolsuzluklar olması nedeniyle sorunlarının çözümü için ayaklananların sarayla ilişki kurmaları kaçınılmaz bir durumdu. Bunu sağlayabilecekleri en iyi kanal da doğal olarak telgraf merkezleri olacaktı. İşte bu nedenle sorun çözülünceye kadar hükümet ve sarayla doğrudan iletişim için postaneler işgal ediliyor, haberleşme kontrol altına alınıyordu.

Gelecek yazımızda bu isyan ve işgalleri etraflıca ele almaya çalışacağız.

Dostlukla.

*(Mehmet Nusret, “Tarihçe-i Erzurum Yahut Hemşehrilere Armağan”, İstanbul 1922, s.57-58. /…s.22). **1871 yılında önce Posta Nazırlığı ile Telgraf Müdürlüğü birleştirilir, ardından da 1909 yılında yeni eklenen Telefon Hizmetleri ile PTT kurulmuş olur. Tarihçeyle ilgili bilgiler PTT Genel Müdürlüğünün 2007 yılında yayınladığı“Geçmişten Günümüze Posta” isimli çalışmadan alıntılanmıştır.

Bu Haber 1032 defa okunmuştur.
ADANA, ÇEKİL ARADAN
NUTUK´TA TELGRAF VE TELGRAFÇILAR
TEKNOLOJİ TARİHİNDEN EN ÖNEMLİ 9
POSTA VE TELEKOMÜNİKASYONDA İLKL
ANTALYA TELGRAFHANESİ GERÇEĞİ
NOSTALJİ; PTT SPOR KULÜBÜ
PTT TARİHİNİN İLK BÜYÜK YOLSUZLU
KUTLUCA (KUŞÇALI) TELGRAFHANESİ
POSTANE İŞGALLERİ III
POSTANE İŞGALLERİ (2)
POSTANE İŞGALLERİ (I)
FOTOĞRAFLARLA NOSTALJİ
İZMİR TELEFON ŞİRKETİNİN DEVLETL
İZ BIRAKAN PTT’CİLER 4: ORHAN V
PTT-TELEKOM TARİHİNDEN FOTOĞRAFL
PTT-TELEKOM TARİHİNDEN FOTOĞRAFL
ESKİ VE İLGİNÇ TELEKOM REKLAMLAR
PTT ve TELEKOM FOTOĞRAFLARI 2
PTT-TELEKOM TARİHİNDEN FOTOĞRAFL
PTT (TÜRK TELEKOM) FUTBOL TAKIMI
BU KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
 
  Copyright © 2006-2011 Telekomcular Dernegi
Web sitesinde yer alan yazi,resim ve materyaller izinsiz kullanilamaz,kopyalanamaz!