2015’te frekans bantlarının yeniden dağıtılmasıyla gücünü artıran Türk Telekom, bunun üzerine ÅŸirketlerini tek çatı altına toplama avantajını ekledi.

Türk Telekom CTO’su CoÅŸkun Åžahin, Türk Telekom’daki dijitalleÅŸmeyi anlatırken kendisinin bir arÅŸivi olmadığını söylüyor ve ekliyor: “Üstelik bu son yedi yıldır böyle.” Åžahin iÅŸ hayatına baÅŸladığında belgelerle dolu dolapların güç göstergesi olması ile karşılaÅŸtırma yaptığında dijital deÄŸiÅŸimin büyüklüÄŸü daha iyi anlaşılıyor. Ä°lk bakışta Türk Telekom için dijitalleÅŸme yolculuÄŸunun zirvesine çıkıldığını düÅŸündürebilecek bir gösterge. Ancak macera sadece yeni baÅŸlıyor.

DijitalleÅŸme günümüzde iki önemli kavram ile tanımlanıyor ve bunların her ikisi de Türk Telekom ile yakından ilgili: Veri merkezleri ve mobil. Türk Telekom’un Avea ve TTNet ile aynı grup çatısı altında birleÅŸmesi ile ortaya çıkan yapı, bu dijital dünyanın ihtiyaçlarını çok daha iyi karşılamasını saÄŸlıyor. Fortune 500 Türkiye listesinde telekom operatörleri arasında 14,5 milyar liralık satış geliri ile Turkcell’in iki sıra üzerinde yer alan Türk Telekom, 2015 yılında Turkcell’in biraz üzerindeki büyüme hızı ile arayı da açmış durumda. Turkcell’in yüzde 6,03’lük büyüme hızına karşılık Türk Telekom’un büyüme hızı yüzde 6,77 olarak gerçekleÅŸti. TT, ciro olarak Turkcell’in yaklaşık yüzde 15 üzerinde yer almayı sürdürüyor.

Türk Telekom’un (TT) akıllarda sabit hat operatörü olarak kazınmış kimliÄŸi ile birlikte düÅŸünüldüÄŸünde bu rakamlar daha çarpıcı hale geliyor. Telekomünikasyon dünyası, mobildeki büyümeye övgüler düzülürken TT için sürekli sabit hat abonelerinin sayısındaki düÅŸüÅŸ ile baÄŸlantı kurulan bir yer.

Ancak önümüzdeki dönemde bir diÄŸer sabit altyapı unsuru, TT’nin daha güçlü bir konum elde etmesini saÄŸlayabilir. Fiber, Türkiye’nin çok sevdiÄŸi mobil iletiÅŸimin baz istasyonları arasındaki kısmını baÄŸlayan bir altyapı unsuru olarak sahip olduÄŸu önemi, 4.5G ile birlikte veri merkezleri etrafında kurulan yeni dünyayı da kapsayacak ÅŸekilde yaygınlaÅŸtıracak ve katlayacak.

Türk Telekom, bu dünyaya hazırlanırken grup ÅŸirketlerinin entegrasyonu, daha önce olmadığı kadar büyük bir önem taşıyacak. Bu entegrasyon çalışmasını heyecan verici bulan Åžahin, “Biri 175 yaşında diÄŸer ikisi 20 yaşının altında üç ÅŸirketi entegre edecek sistemleri oluÅŸturuyoruz. Bunu yaparken regülasyonun ayrı kalmasını gerektirdiÄŸi ve birleÅŸtirebileceÄŸimiz yapılarla ilgili farklı çözümler geliÅŸtirmemiz gerekiyor” diyor. Türk Telekom Grubu’nun mühendis ordusunun büyük bölümünün baÄŸlı olduÄŸu Åžahin’in sözleri, önemli boyuttaki bir çabaya iÅŸaret ediyor. Bu deÄŸiÅŸim, ÅŸirket içinde iÅŸlerin proje gibi deÄŸerlendirilip adımlar (sprint) halinde sonuçlandırılmasına dayanan çevik iÅŸ modelinin de geliÅŸmesi anlamına geliyor.

Bu ÅŸekilde yeni ürünlerin ve hizmetlerin pazara sunulmasının hızlandırılması ile müÅŸteri ihtiyaçlarının daha hızlı karşılanmasına baÄŸlı müÅŸteri tatminini daha yukarı taşımak, TT için sahip olduÄŸu fiber kapasitesinin hakkını verecek müÅŸteri portföyünü elinde tutabilmek anlamına gelecek.

Sabit hatta ve internet servis saÄŸlayıcılığında en büyük pazar payına sahip olmanın saÄŸladığı avantajla hareket eden Türk Telekom, ezber bozan mobil iletiÅŸim tarafında ise üç operatör arasında son sırada yer alıyor. Bilgi Teknolojileri ve Ä°letiÅŸim Kurumu’nun iÅŸletmecilerin toplam gelirden aldığı pay ile ilgili verilerine göre, 2015 yılında toplam gelirlerin yaklaşık yüzde 20,1’ini Türk Telekom, yüzde 25,4’ünü Turkcell, yüzde 21,3’ünü Vodafone, yüzde 12,6’sını Avea ve yüzde 20,7’sini diÄŸer iÅŸletmeciler elde etmiÅŸ durumda. Rakamlar üzerinden mekanik bir biçimde düÅŸünüldüÄŸünde, diÄŸer mobil operatörlerin gerisinde kalan Avea’nın eklenmesiyle telekomünikasyon pazarında bundan sonra yüzde 30’un üzerinde gelir payına sahip bir Türk Telekom ile karşı karşıya kalacağız.

Fiber altyapısı bu dengede daha ileri deÄŸiÅŸimlerin kapısını açabilir. Türk Telekom, Turkcell’in sahip olduÄŸunun beÅŸ katından fazla fiber altyapısına sahip. Adının açıklanmasını istemeyen bir uzman, “Türk Telekom’un fiberdeki gücü, Ä°stanbul’da boÄŸaz köprülerine sahip olmaya benziyor. Otomobiliniz varsa buradan geçmek zorundasınız ve Türk Telekom’un bu geçiÅŸi yönetme konusunda sahiplik hakları bulunuyor” diyor. Buna “regülasyonun izin verdiÄŸi ölçülerde” ifadesini eklemek gerekiyor. 4.5G’ye geçiÅŸin öncesinde ve hemen sonrasında Türk Telekom’un biraz da hezeyan içinde fiberdeki gücüne vurgu yaptığı reklam kampanyasının bazı ayakları rekabetle ilgili ÅŸikayetler nedeniyle durdurulmuÅŸtu.

Yeni dönemde Turkcell’in hükümetin veriyi Türkiye içinde tutma hassasiyetine hitap edecek veri merkezi inÅŸaatları ile fiber altyapısının paylaşımı ve yeni yatırımlarla ilgili politikaların belirlenmesine etki etmesi bekleniyor. Ancak yeni dönem sadece geleneksel telekomünikasyonla sınırlı kalacak bir rekabet ortamına sahne olmayacak ve bunun ilk iÅŸaretleri de ortaya çıkmaya baÅŸladı.

Akıllı ÅŸehir projeleri, bu deÄŸiÅŸimin görüldüÄŸü alanlardan biri. Türk Telekom’un haziran ayı başında katıldığı “Smart City Expo”daki baÅŸarı kriterleri oldukça ilgi çekiciydi. Türk Telekom Kurumsal Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı Mert BaÅŸar, Karaman ve Antalya’daki yeni nesil ÅŸehir uygulamalarıyla elektrikte yüzde 25, sulamada yüzde 30 tasarruf saÄŸlandığını açıkladı. Açıklamalar dizisi, trafikte geçirilen sürenin düÅŸmesine baÄŸlı olarak karbon salımının yüzde 25 azalması, trafik kazalarında yüzde 40’a varan düÅŸüÅŸ saÄŸlanması ve 400’ün üzerinde kiÅŸi kronik hastalık takibi saÄŸlık durumları takip edilip periyodik bakımları yapılmaya baÅŸlaması gibi ifadelerle devam ediyor. Bunlar telekomünikasyon pazarında alışıldık kilit performans kriterleri deÄŸil ve telekomünikasyon iÅŸinin ne ÅŸekle bürüneceÄŸi konusunda bir fikir veriyor ancak bunun ötesine geçen hayalleri öngörmek için erken.

Türk Telekom’un bu yeni dünyada ilerlerken baÅŸ etmesi gereken en önemli problem, döviz cinsinden sahip olduÄŸu borcun getirdiÄŸi yük. Åžirketin 2016’nın birinci çeyreÄŸi itibariyle 13,5 milyar lirayı bulan borcunun 9,5 milyar lira karşılığı dolar (3,4 milyar dolar) ve 3,85 milyar lira karşılığı da euro (1,2 milyar euro) cinsinden. Bu, ÅŸirketi finansal giderler anlamında son derece kırılgan bir noktaya taşıyor. 2015’te yüzde 37 FAVÖK marjı ile çalışan ÅŸirket, büyük ölçüde liranın dolar ve euro karşısındaki deÄŸer kaybından ötürü 1,8 milyar lira net finansal gider yazdı. Bu durum, ÅŸirketin kârının 907 milyon liraya gerilemesinde rol oynadı. Finansal giderin kârın neredeyse iki katına ulaÅŸması, Türk Telekom’un modelinin özeti niteliÄŸinde.

Türk Telekom’un klasik iÅŸ kuralları ve yeni dünyanın getirdiÄŸi deÄŸiÅŸimlerin dalgalandırdığı sularda seyrederken grup içi entegrasyondan kur riskine kadar birçok konuyu sonuçlandırması gerekiyor. Üstelik bütün bunlar olurken, bir ÅŸirket için hiç de uzun olmayan gelecek beÅŸ-10 yılda 4.5G’nin ardından 5G geçiÅŸi, akıllı ÅŸehirler, otonom taşıtlar, uzaktan gerçekleÅŸen operasyonlar gibi iÅŸlerin parçası olmak gündeme gelecek.

Kerem ÖZDEMÄ°R
fortuneturkey.com