DİKKAT... DİKKAT... DERNEĞİMİZDEN ÖDÜLLÜ MAKALE YARIŞMASI....
 
T.TELEKOM´DA BORÇ KRİZİ NE OLACAK?T.TELEKOM´DA BORÇ KRİZİ NE OLACAK?

Tarih: 2016-10-26

SIRRI EMRAH ÜÇER
Yıldız Teknik Üniversitesi
İİBF İktisat Bölümü Arş. Gör.

Son günlerde yayılan haberlere göre Türk Telekom’un büyük ortağı Oger borçlarını çevirmekte güçlük yaşıyor. Şimdiden alternatif finansman bulunmasından devletin yeniden hisseleri devralmasına uzanan çeşitli çözümler dillendirilmeye başladı. Peki devlet daha önce benzer finansman krizleri yaşandığında ne yapmıştı? Türk Telekom’da yaşanan bu sorun, diğer sektörlere yayılacak daha büyük bir krizin habercisi olabilir mi?

Daha önce Telsim’i kontrol eden Uzan grubu, lisans ödemelerini ve altyapı yatırımlarını finanse edebilmek amacıyla, Motorola ve Nokia’dan yüklü miktarda borç almış, 2001 krizi ortamında geriye ödeyememişti. Motorola ve Nokia’nın elinde teminat olarak Telsim hisseleri bulunuyordu. Uzan ailesi çözümü sermaye artırımına giderek ipotekli hisselerin değerini düşürmekte buldu. Ne var ki ilerleyen dönemde Erdoğan’ın Genç Parti’den duyduğu rahatsızlık ve Bush’un bizzat devreye girmesinin de etkisiyle devlet, İmar Bankası alacaklarını ileri sürerek Uzanlar’ın tüm şirketlerine el koydu. Telsim TMSF üzerinden Vodafone’a satıldı ve elde edilen gelirin önemli bir kısmı Motorola ve Nokia’ya devlet eliyle ödendi.

 

Benzer bir finansman sorununu Turkcell’de Karamehmet de yaşadı. Karamehmet’in Pamukbank’tan ve Yapı Kredi’den kaynaklı borçlarını ödeyebilmesinin tek yolu Turkcell’deki hisselerini elden çıkarmasıydı. Bunun için başta İsveç-Finlandiya menşeili Telia-Sonera’yla anlaşma sağladı. Ne var ki bu satış gerçekleşemeden, Erdoğan ve Putin devreye girerek Rus Alfa grubunun Karamehmet’e kredi açmasını sağladılar. Borç karşılığında Turkcell hisselerine ipotek konmuştu. Karamehmet Alfa’ya olan borcunu ödeyemeyince Turkcell’de kontrolü kaybetti ve şirket yönetim kurulu toplayamaz hale geldi.

Aslında Türk Telekom’un Oger’in eline geçmesinin ardında da Telecom Italia’nın Aria’da yaşadığı finansal hüsran yatıyor. Şöyle ki, Aria 2001 sonrası ortamda kazanç sağlayamayınca, Berlusconi ve Erdoğan arasında varılan bir anlaşmayla Aycell’le birleştirildi ve ortaya Avea çıktı. Avea’nın kontrolü halen devletin elinde olan Türk Telekom’la Telecom Italia arasında kaldı, çünkü ikisinin de eşit hissesi vardı. 2005’teki Türk Telekom ihalesi yaklaşırken, Avea’nın kontrolü konusu ciddi kafa karışıklığına yol açtı. Telecom Italia bunu bir fırsata çevirerek ihalenin kendisinin de ortak olduğu Oger tarafından kazanılmasını sağladı. Avrupa’nın Telefonica gibi diğer potansiyel alıcıları Avea’nın kontrolüne ilişkin ihtilaftan çekindikleri için teklifte bulunmadılar. Telecom Italia, ilerleyen dönemde hisselerini ortağına satarak Türkiye’den çıkmayı tercih etti, biz Oger’le baş başa kaldık.

Geçmişteki deneyimlere bakarsak, Türk Telekom’un bugün içine düştüğü sorunun aşılması için nasıl bir yol izleneceğine dair fikir sahibi olabiliriz. Muhtemelen Erdoğan ve Yıldırım devreye girecek ve soruna acil bir çözüm bulmaya çalışacaklar. Günün sonunda, yabancı yatırımcı ve kredi veren tüm borcunu tahsil etmiş olacak. Ancak 2016 gündeminde, 2000’lerin ortalarında olduğu gibi büyük finansman kapıları bulmak o kadar kolay değil. Oger’in hisselerini devralacak başka bir sermaye grubu bulunamaz veya uluslararası bankalar Oger’in borçlarını yeniden finanse etmeye yanaşmazsa ne olacak? Sürpriz! Türk Telekom Mümtaz Soysal’ın elini öperek devlet babasının evine dönebilir.

Yaşadıklarımızdan çıkaracağımız iki ders var. Birincisi, firmaların yaşadığı finansal sorunlara siyasi liderlerin bulduğu şipşak çözümlerin uzun vadede daha büyük sorunlar doğurabildiği. Telsim, Turkcell ve Avea’da yaşananlar bize bunu anlatıyor. İkinci ders daha önemli, çünkü diğer sektörleri de bağlıyor. Özel firmaların altyapı sektörlerinde faaliyeti her zaman krize açık ve bu yüzden çok sıkı denetlenmeli. Şöyle ki, altyapı alanında sabit yatırımlar çok büyük ve firmaların altyapıyı paylaşamadığı yerlerde (mesela Türkiye’de) her firma tek tek pahalı altyapı yatırımlarına girişiyor. Buna ek olarak devlete yüklü miktarda özelleştirme tutarı ve lisans bedeli ödüyorlar. Rekabet yüzünden bu maliyetleri fiyatlarına yansıtamayınca zarar ediyorlar. Firmalar finansman bulabildikleri sürece zarar etmeleri sorun olmaz. Ne var ki Türkiye’de bazı dönemlerde TL hızlıca değer yitiriyor. TL’nin hızlıca değer kaybetmesi, Dolar cinsinden kredilerin geri ödenmesini ve yeni krediler bulunmasını zora sokuyor. Bunu 2001 krizi döneminde yaşamıştık. O dönemden sonra TL’deki en şiddetli değer kaybı 2013’ten günümüze yaşandı. Finansman akışı sıkıntıya girince, devlet ulaşım yatırımlarında gündem olduğu üzere hazine garantilerini ve devlet bankalarını devreye soktu. Telekomünikasyon alanında yaşanan finansal sıkıntılar enerji ve ulaşım gibi altyapı sektörlerinde de yaşanabilir. Türkiye’de enerji ve ulaşım sektörleri son beş yıl içerisinde çok büyük miktarda özel yatırım çekti. Bu yatırımların finansman döngüsü de yukarıda söz ettiğimiz yapısal kırılganlığa tabi. Bu alanlara girecek firmaların hangi kriterlerle seçildiğini de bildiğimize göre… Endişelenmekte çok haklısınız Mösyö Burjuvazi!
 

Kaynak Birgün Gazetesi

Bu Haber 1470 defa okunmuştur.
TELEKOMCULAR DERNEĞİ BİR İLKE İM
TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE 56 ADAY
BTK; E-DEVLETE BAKIN
CUMHURBAŞKANI UYARDI
TÜRK TELEKOM SPOR OLİMPİYATLARI
ZEYBEKÇİ: VERGİ İDARESİ ÖZELLEŞT
PTT İLE H.KALYONCU ÜNİVERSİTESİN
EY İSRAFİL NEREDESİN?
CİSCO’DAN İSTİHDAM İÇİN BAŞKANLI
19 MAYIS´TA UTANMAK
PTT YÖNETİMİ GAZİANTEP´DE
ANNELER GÜNÜNÜZ KUTLU OLSUN
KIZ KURULARININ ANNELER GÜNÜ KUT
HUKUK MÜŞAVİRİ TRT´NİN 50MİLYONU
YILIN ANNESİ: GÜLTEN AKKAYA
ERDOĞAN GÜMÜŞ YAZDI KARİA YOLU
2. KİTAP GÜNÜNE DAVETLİSİNİZ
LADY GODİVA
GİRİŞİMCİ KADINLARA BİLİŞİM DEST
BYLOCK MESAJLARINDAN 215 BİN KİŞ
BU KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
 
  Copyright © 2006-2011 Telekomcular Dernegi
Web sitesinde yer alan yazi,resim ve materyaller izinsiz kullanilamaz,kopyalanamaz!